DIT STUK HEB IK GEKREGEN VAN

Drs. Amanda van Grondelle, dierenarts, verbonden aan WHG Westerhuis Kliniek voor Gezelschapsdieren,

Dalwagen 29c, 6669 CA Dodewaard; T 0488-410040; www.whgdierenartsen.nl

REIZEN NAAR HET BUITENLAND MET UW HUISDIER

N.B.
Onze hand- outs worden vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

INLEIDING
Als u met uw huisdier op reis wilt naar het buitenland dan zult u, afhankelijk van het land van bestemming, met een aantal zaken rekening moeten houden. In ieder geval moet u erop rekenen dat er altijd een EU-paspoort en een Rabiës enting nodig is en meestal ook een gezondheidsverklaring van uw dierenarts. Er worden echter door een aantal landen ook aanvullende eisen gesteld, zoals bijvoorbeeld een bloedtest voor een Rabiëstiter, ontwormen, minimale leeftijd van het huisdier, etc.
Verder moet u zich realiseren dat een bezoek aan sommige landen risico's met zich meebrengt wat betreft bepaalde besmettelijke ziekten die kunnen worden overgebracht door stekende insecten of teken. Deze ziekten worden later in dit artikel nog uitgebreid besproken. Het is naast bovengenoemde zaken verstandig om goed te overwegen of het wel zo leuk is voor uw huisdier om mee op reis te gaan. Niet elk dier is immers even stress bestendig op reis en/of in een vreemde omgeving.

EU-PASPOORT
Tegenwoordig (vanaf juli 2004) is er een zogenaamd Europees dierenpaspoort voor honden, katten en fretten. Dit paspoort is uitgegeven ter vervanging van de verschillende tot op heden gebruikte paspoorten en vaccinatie boekjes. Het EU-paspoort vervangt tevens het bekende roze Rabiësformulier. Momenteel geven in Nederland vier organisaties een EU-paspoort uit dat is erkend door de overheid. Deze organisaties zijn: de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Dierenartsen (KNMvD), Full Service Bureau Dierenasielen Nederland, Vereniging van Beroepsmatige Kennelhouders en Stichting Chip. De Nederlands versie van het EU-paspoort is te verkrijgen bij uw dierenarts.

Overigens is het nieuwe EU-paspoort alleen verplicht voor dieren die de grens over moeten; blijft uw hond, kat of fret gewoon in Nederland dan kunt u gewoon het oude dierenpaspoort of vaccinatieboekje blijven gebruiken.


Het nieuwe EU-paspoort

ALGEMENE REGELS EU-LANDEN
Voor de EU-landen gelden vanaf 3 juli 2004 globaal dezelfde regels, uitzonderingen hierop zijn de landen van het Verenigd Koninkrijk (Engeland, Schotland, Wales), Ierland en Zweden. Noorwegen (geen EU-land) volgt dezelfde regels als Zweden.

EU-landen zijn (wijzigingen voorbehouden):

België - Cyprus - Denemarken - Duitsland - Estland - Finland - Frankrijk - Griekenland

Hongarije - Ierland - Italië - Letland - Litouwen - Luxemburg - Malta - Nederland - Oostenrijk

Polen - Portugal - Slovenië - Slowakije - Spanje - TsjechiëVerenigd koninkrijk (Engeland, Schotland, Wales) - Zweden

    Genoemde algemene regels voor reizen vanuit Nederland naar een ander EU-land zijn:

    Honden, katten en fretten hebben een EU-paspoort nodig voor reizen naar het buitenland. Dit paspoort bevat een beschrijving van het dier, de naam en het adres van de eigenaar en het bewijs van vaccinatie tegen Rabiës. Het EU-paspoort vervangt alle in Europa gebruikte paspoorten, vaccinatieboekjes en soortgelijke documenten die eerder

    werden gebruikt voor het vervoer van huisdieren naar het buitenland.

    Honden, katten en fretten moet gevaccineerd zijn tegen Rabiës*. De vaccinatie wordt door de dierenarts aangetekend in het EU-paspoort (het bekende roze rabiësformulier is dus komen te vervallen!).

    Eigenaren zijn verplicht een identificatie bij hun huisdier te laten aanbrengen, voorzover nog niet aanwezig. Als geldige identificatie zullen zowel een goed leesbare tatoeage als een elektronische transponder (chip) geaccepteerd worden.

    Bij reizen naar het Verenigd Koninkrijk (Engeland, Schotland, Wales), Ierland, Malta, Zweden (en Noorwegen) is een bloedtest voor controle op Rabiës antilichamen verplicht. Voor reizen naar het Verenigd Koninkrijk dient deze bloedtest minimaal 6 maanden voor vertrek te worden uitgevoerd, voor reizen naar Zweden (of Noorwegen) dient de bloedtest minimaal 4 maanden na de Rabiës vaccinatie te worden uitgevoerd. De bloedtest hoeft maar 1 keer te worden uitgevoerd. Maar dan moet de Rabiës vaccinatie daarna wel volgens de richtlijnen van de bijsluiter worden bijgehouden. Dat betekent dat er jaarlijks of iedere 3 jaar moet worden gevaccineerd, afhankelijk van de gebruikte entstof.
    Bij gebruik van het Intervet rabiës vaccin (hetgeen bij WHG dierenartsen wordt toegepast) is 1 x per 3 jaar voldoende. Bij gebruik van andere merken zal vooralsnog 1 x per jaar moeten worden gevaccineerd.
    Ierland, Malta en het Verenigd Koninkrijk laten jonge dieren pas toe als ze aan alle bovenstaand eisen kunnen voldoen. In de praktijk betekent dit dat dieren jonger dan 10 maanden niet worden toegelaten.

    Dieren jonger dan 3 maanden hoeven in het algemeen nog niet gevaccineerd te zijn tegen Rabiës. Wel moet de eigenaar kunnen aantonen dat het dier tot aan het moment van de reis is opgegroeid op de geboorteplaats en niet in contact is geweest met dieren die mogelijk besmet waren met Rabiës. U kunt hiervoor een speciale verklaring vragen van uw dierenarts. Het jonge dier mag ook de grens over als het wordt vergezeld door de moeder waarvan het nog afhankelijk is. Een EU-lidstaat behoudt de mogelijkheid deze jonge dieren te weigeren. Het Verenigd Koninkrijk en Ierland weigeren dieren jonger dan 3 maanden in ieder geval.

      N.B. VOOR SPECIFIEKE ACTUELE INVOER EISEN PER LAND EN VERWIJZINGEN NAAR WEBSITES MET AANVULLENDE INFORMATIE: Klik hier om een .pdf-bestand te downloaden van deze lijst.

      ALGEMENE REGELS LANDEN BUITEN DE EU
      Bij reizen met uw huisdier naar landen buiten de EU moet u altijd rekening houden met een verplichte bloedtest op Rabiës antilichamen. Verder gelden er per land verschillende regels wat betreft gezondheidsverklaringen van de RVV, invoervergunningen, ontwormen, verplicht dragen van een muilkorf, verbod op invoeren van bepaalde rassen en andere specifieke eisen.

      EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID
      Wij informeren u graag als u vragen heeft over het reizen met

      huisdieren, maar de regels voor het reizen met huisdieren wijzigen snel en de informatie bereikt ons dierenartsen niet altijd even duidelijk en zeker niet altijd op tijd. Informeer daarom altijd goed bij de ambassade van het land van bestemming (www.ambassade.pagina.nl) om te weten of u aan alle specifieke eisen van de douane en het land van bestemming heeft voldaan. Vraag bij reizen met openbaar vervoer altijd goed na welke eisen de vervoerder stelt voor het transport van uw huisdier(en)! Overtuig u ervan dat uw huisdier echt welkom is op de plaats van bestemming (hotel/appartement/camping etc.), zodat u niet voor verassingen komt te staan bij aankomst! U bent zelf verantwoordelijk voor uw huisdier tijdens een reis; Westerhuis Kliniek voor Gezelschapsdieren kan niet aansprakelijk gesteld worden voor oponthoud of schade ten gevolge van problemen bij het invoeren van uw huisdier naar het buitenland!

      IDENTIFICATIE
      Tegenwoordig wordt bij alle rashonden met stamboom in Nederland als pup (rond de leeftijd van 6 weken) al een chip ingebracht. Dit wordt gedaan door de Raad van Beheer. Vroeger werd bij deze rashonden een identificatie aangebracht in de vorm van een tatoeage in de oren. Ook asieldieren werden al standaard voorzien van een identificatie. Voor het aanbrengen van een identificatie bij dieren (tegenwoordig in Nederland altijd een chip) die nog niet voorzien zijn van een chip of tatoeage kunt u terecht bij uw dierenarts. Het is overigens verboden (en ook overbodig) om bij dieren met een goed leesbare tatoeage een chip aan te brengen. De chip is een klein cilindervormig voorwerp (iets groter dan een flinke rijstkorrel) met een elektronische transponder erin die een nummer in de vorm van een barcode bevat. Dit nummer/deze barcode wordt geregistreerd bij een databank samen met de gegevens van het dier en de eigenaar. De chip wordt ingebracht met behulp van een speciale injectienaald onder de huid van de linker halsvlakte. De meeste dieren laten het inbrengen van de chip vrij gemakkelijk toe, zonder pijnuitingen. De chip kan worden uitgelezen met behulp van een speciaal apparaat (reader). Op deze manier kunnen alle instanties die over een zo'n reader beschikken uw huisdier gemakkelijk identificeren en ook u als eigenaar opsporen, indien nodig. De douane kan op deze wijze controleren of de gegevens in het EU-paspoort overeenkomen met de gegevens zoals geregistreerd bij de databank.


      Identificatie chip (paperclip is ter vergelijking voor de grootte)

      *Onze rabiësvaccinatie (Nobivac® Rabiës) is 3 jaar geldig!

      Binnen de EU is afgesproken dat men elkaars registraties erkent. Dit is momenteel vooral belangrijk voor de geldigheidsduur van

      rabiësvaccinaties.

      Nobivac® Rabiës en Nobivac® RL zijn voor rabiës geregistreerd met een immuniteitsduur van 3 jaar na vaccinatie vanaf 12 weken leeftijd.
      Dus als de datum van hervaccinatie, onder het kopje 'geldig tot'' in het paspoort, mag vanaf nu een datum 3 jaar later worden aangegeven. Als binnen die termijn van gerevaccineerd wordt, kan men binnen de EU altijd op reis. Voor Ierland, Noorwegen, Zweden, Malta en het Verenigd Koninkrijk (UK) blijft een (eenmalige) bloedtest vereist.

      Daarnaast heeft de Europese Commissie bepaald dat een eerste rabiësvaccinatie al na 21 dagen geldig is. Een revaccinatie is direct geldig. De '30 dagen regeling'' is hiermee dus komen te vervallen

      Het vaccinatie-interval van 3 jaar geldt dus in ieder geval voor Nobivac® Rabiës en Nobivac® RL van Intervet. Voor de rabiësvaccinaties van andere fabrikanten geldt de immuniteitsduur die in de bijsluiter van het vaccin vermeld staat.

      Let wel:
      Landen buiten de EU kunnen wel eisen dat de rabiësvaccinatie niet ouder mag zijn dan bijvoorbeeld een jaar. Zie hiervoor de lijst met invoereisen op de website van de Koninklijke Maatschappij voor Diergeneeskunde: http://www.knmvd.nl (actueel, dierenpaspoort).

      VAKANTIEZIEKTEN
      De ziekten waar we op doelen zijn parasitaire infecties, die de huisdieren oplopen door een beet van een met deze parasieten besmette teek, zandvlieg, mug of vlo. De parasieten zijn microscopisch klein en leven vaak in de cellen van het slachtoffer. We zullen de belangrijkste `vakantieziekten' kort bespreken. Zie voor een overzicht de tabel.

      Babesiose ook wel Piroplasmose genoemd wordt veroorzaakt door een parasiet die overgebracht wordt door teken en zich in de rode bloedcellen nestelt. Hierdoor veranderen de rode bloedcellen zodanig dat het lichaam ze niet meer als eigen cellen herkent en ze `aanvalt'. De rode bloedcellen worden door het lichaam zelf afgebroken waardoor bloedarmoede optreedt. De rode bloedkleurstof uit de afgebroken rode bloedcellen kleurt de urine rood tot roodbruin. Tevens zien we koorts.

      Leishmaniose wordt veroorzaakt door een parasiet die wordt overgebracht door zandvliegjes en in een bepaald soort witte bloedcellen (macrofagen) van het slachtoffer gaat zitten. Vervolgens worden de parasieten via deze cellen verspreid door het hele lichaam, maar vooral naar huid, lever, lymfeknopen, beenmerg en huid (dit zijn de weefsels die veel macrofagen bevatten). De ziekte kan gepaard gaan met diverse symptomen, over het algemeen zien we een sluipend en progressief verloop. Zo kunnen we bijvoorbeeld vermagering, kenmerkende huidklachten, vergrote lymfeklieren, een vergrote milt, kreupelheid, bloedarmoede, maar in een verder gevorderd stadium ook nierfalen en bloedingsneiging zien.

      Ehrlichiose wordt veroorzaakt door Ehrlichia canis. Dit is een parasiet die wordt overgebracht door teken en zich in de monocyten (dat zijn een specifiek soort witte bloedcellen) nestelt.

      De infectie veroorzaakt een ziektebeeld dat sterk kan varieren. Vaak zien we koorts, algehele malaise, oog en neusuitvloeiing, benauwdheid en vergrote lymfeklieren, maar soms ook neurologische symptomen, bloedingsneiging en bloedarmoede. Overigens komt er in de noordelijke landen van Europa ook een Ehrlichia parasiet voor die verwant is aan Ehrlichia canis. Deze parasiet veroorzaakt een multipele gewrichtsontsteking en mogelijk koorts.

      Heartworm of Dirofilaria is een wormsoort waarvan de micro-larfjes worden overgedragen door muggen. De volwassen wormen nestelen zich in het hart en de grote bloedvaten die lopen van hart naar longen. Ze veroorzaken koorts, hoesten, hartritmestoornissen en stuwingsverschijnselen (oedemen). In later stadium ook nier- en leverproblemen. Was een heartworminfectie vroeger alleen een probleem in tropische en subtropische gebieden, tegenwoordig wordt de infectie ook al gezien in Zuid Europa!!

      WELKE LANDEN?
      In alle landen rond de Middellandse zee loopt uw hond of kat in ieder geval risico op de hierboven bedoelde ziekten. Dus Frankrijk, Spanje, Italië, Portugal, Griekenland, Turkije, Mallorca, Cyprus en Malta. Maar ook Hongarije, het Caribische gebied, de warmere staten van de USA, Israël, het Midden Oosten, Australië en Nieuw-Zeeland behoren tot de risicogebieden. In feite dus de wat warmere gebieden met een Middellandse zeeklimaat of (sub)tropisch klimaat. Hier leven namelijk de vectoren (teken en insecten) die de ziekte kunnen overbrengen. Overigens komt het sporadisch voor dat honden die wonen in landen als Nederland, België, Engeland en Duitsland geïnfecteerd zijn met Babesia, Ehrlichia of Leishmania terwijl ze nog nooit de grens over zijn geweest. Dit zou te maken kunnen hebben met in de bagage of op het dier meereizende vectoren, maar ook met de klimaatveranderingen die de laatste decennia natuurlijk steeds duidelijker worden.

      Tot voor kort werd ervan uitgegaan dat de tekensoort die de ziekte Babesiose kan overdragen niet in Nederland voorkwam. Het gaat hierbij om de zogenaamde Dermacentor reticulatus teek. Naar aanleiding van de autochtone gevallen van Babesiose bij honden in Arnhem en Den Haag in 2004 werd echter aan deze veronderstelling getwijfeld. Voor het onderzoek zijn meer dan 2000 teken verzameld uit het hele land. De teken werden opgestuurd naar Utrecht door dierenartsen nadat ze waren gevonden op huisdieren door de eigenaar of dierenarts zelf. Hierbij werd natuurlijk de woonplaats van de hond of kat vermeld. Daarnaast is er veldonderzoek verricht naar het voorkomen van verschillende tekensoorten in Nederland, onder leiding van professor Jongejan.