DIT STUK HEB IK GEKREGEN VAN

Drs. Amanda van Grondelle, dierenarts, verbonden aan WHG Westerhuis Kliniek voor Gezelschapsdieren,

Dalwagen 29c, 6669 CA Dodewaard; T 0488-410040; www.whgdierenartsen.nl

BUITENLANDSE INFECTIEZIEKTEN

N.B. De teksten van onze hand-outs worden vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op basis van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

INLEIDING

Mensen gaan tegenwoordig steeds vaker op reis. Die reizen blijven niet altijd dicht bij huis en bovendien gaan onze geliefde huisdieren steeds vaker mee. In 2003 gingen ongeveer 200.000 huisdieren mee de grens over. Voor hen is het tenslotte toch ook vakantie en niet altijd is er even makkelijk een oppas of een plekje in een pension te vinden. We moeten ons echter wel realiseren dat er in een aantal landen die zeer populair zijn als vakantiebestemming onzichtbare gevaren op de loer liggen. En dan hebben we het niet over een ziekte als hondsdolheid (=rabiës), waarvoor iedere naar het buitenland reizende hond of kat beschermd is door een vaccinatie. We hebben het over gevaren in de vorm van infectieuze ziekten, overgebracht door teken en stekende insecten. Deze overbrengers van parasitaire infecties noemen we ook wel `vectoren'.

VAKANTIEZIEKTEN

De ziekten waar we op doelen zijn parasitaire infecties, die de huisdieren oplopen door een beet van een met deze parasieten besmette teek, zandvlieg, mug of vlo. De parasieten zijn microscopisch klein en leven vaak in de cellen van het slachtoffer. We zullen de belangrijkste `vakantieziekten' kort bespreken. Zie voor een overzicht de tabel.

Babesiose ook wel Piroplasmose genoemd wordt veroorzaakt door een parasiet die overgebracht wordt door teken en zich in de rode bloedcellen nestelt. Hierdoor veranderen de rode bloedcellen zodanig dat het lichaam ze niet meer als eigen cellen herkent en ze `aanvalt'. De rode bloedcellen worden door het lichaam zelf afgebroken waardoor bloedarmoede optreedt. De rode bloedkleurstof uit de afgebroken rode bloedcellen kleurt de urine rood tot roodbruin. Tevens zien we koorts.

Leishmaniose wordt veroorzaakt door een parasiet die wordt overgebracht door zandvliegjes en in een bepaald soort witte bloedcellen (macrofagen) van het slachtoffer gaat zitten. Vervolgens worden de parasieten via deze cellen verspreid door het hele lichaam, maar vooral naar huid, lever, lymfeknopen, beenmerg en huid (dit zijn de weefsels die veel macrofagen bevatten). De ziekte kan gepaard gaan met diverse symptomen, over het algemeen zien we een sluipend en progressief verloop. Zo kunnen we bijvoorbeeld vermagering, kenmerkende huidklachten, vergrote lymfeklieren, een vergrote milt, kreupelheid, bloedarmoede, maar in een verder gevorderd stadium ook nierfalen en bloedingsneiging zien.

Ehrlichiose wordt veroorzaakt door Ehrlichia canis. Dit is een parasiet die wordt overgebracht door teken en zich in de monocyten (dat zijn een specifiek soort witte bloedcellen) nestelt. De infectie veroorzaakt een ziektebeeld dat sterk kan varieren. Vaak zien we koorts, algehele malaise, oog en neusuitvloeiing, benauwdheid en vergrote lymfeklieren, maar soms ook neurologische symptomen, bloedingsneiging en bloedarmoede. Overigens komt er in de noordelijke landen van Europa ook een Ehrlichia parasiet voor die verwant is aan Ehrlichia canis. Deze parasiet veroorzaakt een multipele gewrichtsontsteking en mogelijk koorts.

Heartworm of Dirofilaria is een wormsoort waarvan de micro-larfjes worden overgedragen door muggen. De volwassen wormen nestelen zich in het hart en de grote bloedvaten die lopen van hart naar longen. Ze veroorzaken koorts, hoesten, hartritmestoornissen en stuwingsverschijnselen (oedemen). In later stadium ook nier- en leverproblemen. Was een heartworminfectie vroeger alleen een probleem in tropische en subtropische gebieden, tegenwoordig wordt de infectie ook al gezien in Zuid Europa!!

WELKE LANDEN?

In alle landen rond de Middellandse zee loopt uw hond of kat in ieder geval risico op de hierboven bedoelde ziekten. Dus Frankrijk, Spanje, Italië, Portugal, Griekenland, Turkije, Mallorca, Cyprus en Malta. Maar ook Hongarije, het Caribische gebied, de warmere staten van de USA, Israël, het Midden Oosten, Australië en Nieuw-Zeeland behoren tot de risicogebieden. In feite dus de wat warmere gebieden met een Middellandse zeeklimaat of (sub)tropisch klimaat. Hier leven namelijk de vectoren die de ziekte kunnen overbrengen. Overigens komt het sporadisch voor dat honden die wonen in landen als Nederland, België, Engeland en Duitsland geïnfecteerd zijn met Babesia, Ehrlichia of Leishmania terwijl ze nog nooit de grens over zijn geweest. Dit zou te maken kunnen hebben met in de bagage of op het dier meereizende vectoren, maar ook met de klimaatveranderingen die de laatste decennia natuurlijk steeds duidelijker worden.

BEHANDELING EN PREVENTIE

Er bestaan in principe voor alle genoemde infecties behandelingen, maar helaas is zo'n behandeling niet altijd (100%) effectief. Zo is het bij bijvoorbeeld Leishmaniose niet altijd mogelijk om de ziekte volledig te genezen. En u kunt zich wellicht voorstellen dat het doden van hartwormen de klinische problemen nog niet oplost voor de hond of kat die besmet is. Bij Babesiose kan de bloedafbraak zo snel gaan dat er in korte tijd een zeer ernstig tekort aan rode bloedcellen en bloedplaatjes ontstaat, hetgeen levensbedreigend is! Daarom is het beter om te voorkomen dat uw huisdier deze ziekten oploopt. De allerbeste manier hiervoor is, hoe flauw het misschien ook klinkt, door uw huisdier in Nederland te laten. Gaat uw huisdier toch mee op vakantie naar een van genoemde landen, zorg er dan voor dat de teken of insecten die de parasieten overdragen geen kans krijgen. Gebruik hiervoor een goede tekenband. In de meeste gevallen kunt u het beste kiezen voor de Scalibor® band, omdat deze ook goed werkt tegen de zandvliegjes die Leishmaniose overbrengen. Eventueel kunt u bij langharige honden of katten de risicoplaatsen (op de nek/borst) nog extra behandelen met Frontline® spray. Controleer uw huisdier iedere avond op

teken en verwijder eventuele teken zonder ze eerst te verdoven met alcohol of iets dergelijks. Gebruik eventueel een tekenpincet. Om steken van de Leishmaniose overbrengende zandvliegjes te voorkomen kan het ook helpen om uw hond of kat tegen schemering binnen te houden. Het schijnt dat de zandvliegjes dan namelijk het meest actief zijn. Ter preventie van heartworm adviseren we het gebruik van Stronghold® (zie: Vlooien en teken, middelen tegen-) Voor de ziekte Babesiose bestaat voor honden overigens een vaccin (Pirodog®). Dit vaccin voorkomt niet de infectie, maar zorgt ervoor dat de parasieten zich niet kunnen vermenigvuldigen in de rode bloedcellen. Er wordt een effectiviteit gemeld van 70-100%. Er bestaan echter verschillende stammen van de Babesia parasiet en het is niet te verwachten dat het vaccin tegen al deze stammen even goed beschermt. De injectie om het vaccin toe te dienen is erg pijnlijk en nogal prijzig bovendien.

SCHEMATISCH OVERZICHT VAN VAKANTIEZIEKTEN

Ziekte	Vector	Landen	Preventie
Babesiose	Teken	Landen rond de Middellandse zee, Balkan, Azië, USA, Noord Afrika	Tekenband (Scalibor®, Kiltix®) Vaccinatie (Pirodog®)
Leishmaniose	Zandvliegjes	Landen rond de Middellandse zee, Midden Oosten	Scalibor® band
Ehrlichiose	Teken	Landen rond de Middellandse zee, Israël, Taiwan, USA, Australië, Caribische gebied.	Tekenband (Scalibor®, Kiltix®)
Heartworm	Muggen	USA, Landen rond de Middellandse zee en de Stille Oceaan, Japan, Canada, Zuid Amerika, Nieuw Zeeland, Afrika, Azië	Stronghold®

TOT SLOT

Weeg voor- en nadelen goed tegen elkaar af, als u uw huisdier meeneemt op vakantie. Neem in uw overweging niet alleen het risico van boven beschreven ziekten mee, maar ook het ongemak van een verre reis, de misschien onaangenaam hoge temperaturen in het land van bestemming en de stress van een vreemde omgeving.

De Boxer

Kaya

Wodka

Vakantie

Wandelingen

Trouwen in Italie

Belangrijk om te weten

Tea Tree

In Herinnering

Boxer Herplaatsing

Gastenboek

Mail

Links